Gdzie występuje turkus? Najważniejsze miejsca wydobycia na świecie

Turkus to jeden z pierwszych kamieni szlachetnych, jakie kiedykolwiek wydobywał człowiek. Jego niebiański kolor zdobił maski faraonów, ceremonialne sztylety perskich władców i amulety rdzennych Amerykanów. Choć jego nazwa pochodzi od starofrancuskiego słowa turquois (oznaczającego „turecki” – ponieważ szlaki handlowe prowadziły przez Turcję), sam kamień pochodzi z zupełnie innych zakątków świata. Gdzie występuje turkus i skąd biorą się jego najpiękniejsze okazy?

Iran – Kolebka „perskiego błękitu”

Kiedy gemmolodzy mówią o turkusie najwyższej, referencyjnej jakości, niemal zawsze mają na myśli okazy z Iranu (historycznej Persji). Wydobycie w rejonie góry Ali-Mersai (niedaleko miasta Niszapur) trwa nieprzerwanie od ponad 2000 lat.

Cechy charakterystyczne: Turkus perski słynie z idealnie czystej, głębokiej barwy przypominającej skorupkę jaja rudzika (tzw. robin's egg blue). W przeciwieństwie do kamieni z innych regionów, często jest on pozbawiony tzw. matriksa (skalnej pajęczyny), co czyni go niezwykle pożądanym na rynku jubilerskim.

Stany Zjednoczone – Skarby Dzikiego Zachodu

Obecnie największym producentem najwyższej jakości turkusu na świecie są Stany Zjednoczone, a konkretnie stany Południowego Zachodu: Arizona, Nevada, Nowy Meksyk i Kolorado. To złoża legendarne, z których wiele jest już niestety wyczerpanych.

• Kopalnia Sleeping Beauty (Arizona): Produkuje turkus o gładkim, czystym błękicie, niemal bez spękań. Ze względu na zamknięcie kopalni kilka lat temu, ceny tych kamieni drastycznie rosną.
• Kopalnia Kingman (Arizona): Słynie z turkusu o pięknym, niebieskim kolorze, przecinanego gęstą, czarną lub srebrzystą pajęczyną matriksa.
• Royston i Number 8 (Nevada): Kopalnie znane z turkusów wpadających w odcienie głębokiej zieleni, zestawionych z brązową, niemal złotą skałą macierzystą.

Egipt i Półwysep Synaj – Najstarsze kopalnie świata

Półwysep Synaj był przez starożytnych Egipcjan nazywany „Krajem Turkusu”. Wydobycie w rejonie Serabit el-Chadim rozpoczęło się tam już 3000 lat p.n.e. Okazy te zdobiły między innymi maskę pośmiertną Tutanchamona.

Turkus egipski różni się od amerykańskiego i perskiego – jest zazwyczaj bardziej przezroczysty, a jego barwa wyraźnie skręca w stronę zieleni, co jest wynikiem innej proporcji żelaza w strukturze chemicznej kamienia.

Chiny i Tybet – Zielone odcienie duchowości

Chiny, a w szczególności prowincja Hubei, od wieków dostarczają potężnych ilości turkusu. Znajdziemy tam zarówno okazy błękitne, jak i zielone, często z bardzo wyraźnym, ciemnym matriksem.

W Tybecie turkus ma znaczenie wręcz religijne. Tybetańczycy wyżej cenią kamienie o odcieniach głębokiej, morskiej zieleni z gęstą pajęczyną, które według ich wierzeń symbolizują cykl życia i ziemię. Niemal każdy Tybetańczyk nosi przy sobie turkusowy amulet.

Czy turkus występuje w Polsce? (Uwaga na falsyfikaty!)

Wielu początkujących kolekcjonerów pyta o złoża turkusu w Polsce. Odpowiedź brzmi: nie, w Polsce nie ma naturalnych złóż tego minerału, które miałyby wartość jubilerską lub kolekcjonerską.

Wiąże się z tym jednak ważna przestroga. Ze względu na rosnące ceny i wyczerpywanie się złóż (np. Sleeping Beauty), rynek zalały podróbki. Często w sklepach (i niestety na straganach) można spotkać barwiony na niebiesko howlit lub magnezyt, który jest sprzedawany jako „turkus”. W Balavender gwarantujemy, że każdy kamień w naszej ofercie został starannie zweryfikowany pod kątem autentyczności.

Podsumowanie – dlaczego pochodzenie ma znaczenie?

W przypadku turkusu miejsce wydobycia to nie tylko sucha informacja – to kod określający jego barwę, obecność matriksa oraz wartość. To, czy wolisz czysty błękit z Iranu, czy zielonkawą pajęczynę z Tybetu, zależy tylko od Twojego gustu. Zapraszamy do odkrycia autentycznych okazów naturalnego turkusu w ofercie Balavender i znalezienia kamienia, który najbardziej z Tobą rezonuje.

Kliknij TUTAJ, aby odkryć naszą ofertę turkusu i znaleźć swój idealny kamień!